Logistieke begrippenlijst

Knelpunt (bottleneck)

Definitie

Een knelpunt is een punt in de supply chain waar capaciteitsbeperkingen de hele operatie vertragen, waardoor goederen niet soepel naar de volgende fase kunnen doorstromen. Knelpunten veroorzaken vertragingen, oplopende voorraden en gemiste levervensters. Veelvoorkomende knelpunten ontstaan in magazijnen, sorteerhubs, aan de douanegrens, in bezorgnetwerken voor de last mile en op laad- en losplaatsen. Knelpunten opsporen en oplossen is cruciaal om de supply chain efficiënt te houden, vooral in piekseizoenen.

K

Waarom zijn knelpunten in de supply chain van belang?

Eén knelpunt kan doorwerken in de hele supply chain, met voorraadtekorten in winkels, niet nagekomen leverbeloften aan klanten en omzetverlies als gevolg. Tijdens Black Friday of in piekseizoenen nemen de knelpunten toe: magazijnen raken overbelast, vrachtwagens lopen vertraging op aan de grens en vervoerders voor de last mile kunnen het volume niet aan. Voor e-commercebedrijven die levering de volgende dag beloven, betekent een knelpunt in welke fase dan ook dat die belofte wordt gebroken. Knelpunten proactief signaleren en beperken is essentieel voor een betrouwbare operatie.

Hoe werken knelpunten in de logistiek?

Een knelpunt ontstaat wanneer één fase van de supply chain minder capaciteit heeft dan de fasen ervoor of erna. Een voorbeeld: een magazijn kan 1.000 orders per dag verwerken, maar heeft slechts één expeditiedock waar 5 vrachtwagens per uur terechtkunnen – de verwerkingscapaciteit is groter dan de laadcapaciteit. Goederen hopen zich op bij het dock, terwijl vrachtwagens stilstaan en wachten. De hele operatie zakt terug naar de capaciteit van het dock (5 vrachtwagens per uur), met vertragingen in de hele keten als gevolg. Om het knelpunt op te lossen, zijn extra dockcapaciteit, extra ploegen of tijdelijke overloopfaciliteiten nodig.

Fasen en activiteiten waar knelpunten ontstaan

  • Orderpicking en verpakking in het magazijn
  • Sorteerhubs en distributiecentra
  • Laad- en losdocks
  • Douaneafhandeling en grensovergangen
  • Bezorgnetwerken voor de last mile (capaciteitsbeperkingen)
  • Activiteiten in fulfilmentcentra
  • Vrachtafhandeling in havens en op luchthavens
  • Grensoverschrijdende consolidatiepunten
  • Opslagcapaciteit van magazijnen tijdens pieken
  • Verzadiging van het transportnetwerk

Praktijkvoorbeeld

Een e-commerceretailer uit Berlijn heeft een magazijn in Berlijn dat dagelijks 5.000 orders kan verwerken, en belooft levering de volgende dag in heel Duitsland. Tijdens Black Friday stijgt het aantal orders naar 8.000 per dag. Het pickproces in het magazijn kan dat aan, maar het laaddock heeft slechts capaciteit voor 80 vrachtwagens per dag (tegenover 120 benodigde vrachtwagens). Vrachtwagens staan 4 tot 6 uur buiten het magazijn in de rij om te laden. Dit knelpunt bij het dock vertraagt het vertrek van de vrachtwagens met uren, waardoor sommige leveringen niet de volgende dag maar pas overmorgen aankomen. Orders voor München, Frankfurt en Keulen komen allemaal te laat aan door dat ene knelpunt bij het laaddock in Berlijn. De retailer kan dit oplossen door (a) tijdelijk extra dockcapaciteit in te zetten, (b) extra magazijnruimte als overloop te gebruiken of (c) extra vervoerders in te schakelen om pieken op te vangen.